Knight on the horse - Zadar city seal

Wypracowanie: Dlaczego średniowiecze możemy nazwać epoką krzyża i miecza?

Masz pewną tezę i musisz ją udowodnić, dobierając uzasadnione argumenty. We wstępie dobrze byłoby wyjaśnić, co rozumiesz przez symbole krzyża i miecza, do jakich wartości się one odwołują. Zauważ, że w tym temacie możesz wykorzystać nie tylko literaturę (hagiografia, epos rycerski, romans rycerski). Dobre wrażenie wywoła znajomość (choć w niewielkim stopniu) zagadnień historycznych i kulturowych, dotyczących tej epoki.

Dlaczego średniowiecze możemy nazwać epoką krzyża i miecza?

Inne sformułowania tematu
• Dlaczego średniowiecze możemy nazwać epoką krzyża i miecza?
• Odwołując się do zwrotu „polegać jak na Zawiszy”, zastanów się, na czym polegał etos rycerski?
• Która dziedzina, Twoim zdaniem, mówi nam więcej o średniowieczu – literatura czy sztuki pozasłowne?

Jak zacząć?
Przykład I
Krzyż i miecz możemy uznać za symbole średniowiecza. Pierwszy z nich dlatego, że religia i Kościół panowały nad wszystkimi dziedzinami ludzkiego życia, wiara i zbawienie były dla człowieka średniowiecza wyznacznikami jego życiowej drogi. Natomiast miecz to symbol walki, a także rycerzy, którzy odgrywali znaczącą rolę w społeczeństwie średniowiecznym i byli bohaterami literatury i sztuki. Literatura stworzyła nawet wizerunek idealnego rycerza, do którego odwoływali się również twórcy późniejszych epok.

Przykład II
Krzyż i miecz – te dwa symbole średniowiecza stoją wobec siebie w opozycji. Symbolizują walkę dwóch sił – papiestwa i cesarstwa – o władzę nad ludźmi. Krzyż jest symbolem teocentryzmu, który był najważniejszym nurtem ideowym epoki, a także symbolem ascezy – drogi do świętości. Miecz – atrybut władzy i wojownika wyznacza teren ziemskich zainteresowań i realizacji doczesnych celów. Warto prześledzić, jak egzystują czy też kolidują ze sobą te dwie sfery – świętość i świeckość.

Co w rozwinięciu?
Ukazanie znaczenia teocentryzmu – idea ta wyznaczała główne cele literatury i sztuki
• Sztuka jest w większości sakralna, anonimowa, tworzona ku chwale Bożej. Opowiada o dziejach Świętej Rodziny i innych świętych – gotyckie katedry, witraże jako Biblia pauperum.
• Literatura hagiograficzna – jej funkcje parenetyczne (wzorcotwórcze) – podaj jako przykład Legendę o św. Aleksym czy Kwiatki św. Franciszka.
• Jako gatunek teatralny wymień moralitet – pokazujący walkę Dobra i Zła o dusze Każdego -(Everymana).
• Zaznacz, że znacząca większość utworów literackich dotyczyła wiary i religii – jako przykłady możesz wymienić pieśni maryjne i wielkopostne, modlitwy, kazania itp.
• Również filozofia jest połączona z teologią – odwołaj się do scholastyki.
Ukazanie znaczenia rycerstwa i kultury rycerskiej
• Scharakteryzuj etos rycerza na podstawie losów Rolanda (cechy idealnego rycerza to np.: honor, religia, lojalność wobec władcy, nawracanie niewiernych).
• Odwołaj się do krucjat – próby połączenia znaków miecza i krzyża.
• Ukaż istnienie kultury dworskiej i rycerskiej – turnieje, romanse rycerskie, etykieta – O zachowaniu się przy stole Słoty, miłosna poezja prowansalska.

Jak zakończyć?
Przykład
Po przeanalizowaniu ważniejszych zjawisk kulturowych i literackich epoki widać wyraźnie, że krzyż i miecz wyznaczały dwa kierunki rozwoju średniowiecza. Tworzyły świat, w który uwikłana była psychika średniowiecznego człowieka. Nie zawsze bowiem krzyż i miecz dawały się pogodzić, nie zawsze jeden człowiek mógł obydwa te symbole trzymać w rękach. Ale krzyż i miecz, choć powodowały liczne konfiskaty i napięcia, stanowiły dwa, niezwykle twórcze, bieguny epoki. Właśnie dzięki nim ukształtowała ona swój specyficzny charakter, tworząc jakości, choć dla nas niekiedy niezrozumiałe, to cenne i oryginalne.

0 odpowiedzi

Zostaw odpowiedź

Chcesz przyłączyć się do dyskusji ?
Zrobisz to wypełniając poniższy formularz.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *