Przejmij kontrolę nad swoim życiem! Idź własną drogą!

„Możesz być silnym lub słabym, odważnym, głupim, towarzyskim, nieśmiałym, życzliwym lub skąpym. Wybór należy do ciebie. W tym rzecz, że możesz zmienić swoje zachowanie i swój pogląd na świat!” – piszą Joseph Ciarrochi i Louise Hayes, autorzy poradnika „Idź własną drogą”.

Na świat można patrzeć z różnych stron

Wyobraź sobie, że zgłosiłaś/zgłosiłeś się do zagrania w sztuce teatralnej. Przydzielono ci rolę bohatera, który jest nieśmiały. Wczuj się w jego psychikę. Jak postrzegasz innych ludzi? Czy będąc osobą nieśmiałą, postrzegasz innych jako zagrożenie? A teraz wyobraź sobie, że masz zagrać osobę, która ma władzę i paskudny charakter. Jak będziesz postrzegać innych ludzi? Opisz swoje refleksje.

Dlaczego zdarza nam się utknąć w martwym punkcie?

Wyobraź sobie chłopaka o imieniu Sebastian, który chciałby zawrzeć jakąś przyjaźń, ale boi się, że będzie przez innych osądzany. Myśli: „A jeśli mnie nie polubią? Jeśli uznają, że jestem głupi?”. Żeby poradzić sobie ze swoim lękiem, idzie do biblioteki i pracuje samotnie, zaszyty gdzieś w kącie za regałami. Tam czuje się bezpiecznie. Następnego dnia myśl o tym, co sądzą o nim inni, niepokoi go jeszcze bardziej. Znowu idzie do biblioteki. Powtarza tę samą czynność i pogarsza sytuację. Tkwi w martwym punkcie.

Oto inny przykład. Hanna chciałaby mieć dobre stopnie z matematyki, ale przedmiot ten ją przeraża. Odwleka więc w czasie naukę lub jej unika. To doraźnie pomaga jej odsunąć od siebie lęk. Ale co dzieje się następnego dnia? Odczuwa większy niepokój, bo się nie nauczyła, i dostaje z klasówki ocenę niedostateczną. Jeżeli będzie tak dalej robić, jej sytuacja będzie się tylko pogarszać.

Utknięcie w martwym punkcie oznacza, że mamy problem, a sposób, w jaki próbujemy go rozwiązać, nie działa. Do takiej sytuacji prowadzi wiele dróg. Która jest ci najbliższa?

– Czekasz z wypróbowaniem czegoś dopóki nie poczujesz się „wystarczająco pewna/pewny”. Nigdy tak się nie czujesz, więc niczego nowego nie próbujesz.

– Odkładasz na później naukę, żeby nie denerwować się egzaminem. Ostatecznie denerwujesz się egzaminem jeszcze bardziej.

– Zażywasz narkotyki, by uciec przed nieprzyjemnymi odczuciami. Nieprzyjemne uczucia pogłębiają się, gdy narkotyki przestają działać.

– Głodzisz się, bo chcesz czuć, że kontrolujesz sytuację. Inni przejmują kontrolę nad twoim życiem i zmuszają cię do jedzenia.

– Awanturujesz się, bo chcesz, by inni cię szanowali. Ludzie przestają cię szanować, bo krzywdzisz innych.

 

Każdemu zdarza się utknąć w martwym punkcie. Kluczowe pytanie: Jak do tego dochodzi i jak rozpocząć pozytywny proces rozwoju i zmian?

 

Gotów na to, by wziąć swoje życie w swoje ręce?

Oto lista typowych wyzwań, z jakimi spotyka się większość młodych ludzi. Wybierz jedno, z którym chcesz pracować.

» Problemy wewnętrzne: sprzeczne odczucia dotyczące tego, jak należy postąpić; ubolewanie nad decyzjami z przeszłości.

» Wygląd zewnętrzny: niepokój dotyczący niedoskonałości własnego ciała.

» Presja czasu: zbyt wiele rzeczy do zrobienia, zbyt duża odpowiedzialność lub za mało czasu na zabawę.

» Wyzwania związane ze szkołą/studiami/pracą: rozczarowanie szkołą lub studiami, niezadowolenie z pracy lub problemy w relacjach z nauczycielami lub szefem.

» Wyzwania dotyczące życia rodzinnego: konflikty lub kłótnie z członkami rodziny.

» Niepokój o przyszłość: rozmyślanie o przyszłości i obawy o to, że wydarzy się coś złego.

» Wyzwania dotyczące relacji z ludźmi: problemy w relacjach z przyjaciółmi lub problemy w związku.

Opisz wyzwanie, z jakim aktualnie się borykasz

Badania pokazują, że ekspresyjne pisanie pomaga nam przyjmować nowe perspektywy i rozwijać się. Pomyśl więc, w jakich konkretnie sytuacjach wyzwanie to się pojawia i jakie emocje i myśli w tobie wyzwala. Poświęć na to zadanie ok. 10 minut – uzupełnij poniższe zdania:

Wyzwanie, przed którym stoję, polega na…

Z sytuacją tą wiążą się następujące uczucia…

Z sytuacją tą wiążą się następujące myśli…

A teraz napisz, jakiego rozwiązania tej sytuacji oczekujesz, jakiego sobie najbardziej życzysz (puść wodze fantazji!).

Idealnie byłoby, gdyby…

Nie zawsze jest gwarancja, że rezultaty będą takie, jakich oczekujemy. Jeśli chcesz być przez kogoś dobrze traktowany, możesz zwracać się do niego uprzejmie, ale to wcale nie gwarantuje, że z jego strony spotka cię to samo. Jedyne, nad czym masz kontrolę, to twoje zachowanie. Dobra wiadomość: jeżeli postępujesz zgodnie ze swoimi wartościami, masz największe szanse na uzyskanie rezultatu, którego pragniesz.

Oto przykładowe wartości, które być może cenisz: siła, asertywność, życzliwość, szacunek w oczach innych, troska, rozrywka, wsparcie, przyjaźń, zgodność, odwaga, wytrwałość, aktywność, cieszenie się chwilą. Jakie wartości chcesz prezentować swoim zachowaniem?

W tej wymagającej sytuacji chciałabym/chciałbym okazać się osobą, która…

Moje wartości to…

Skoro już wiesz, jak chciałbyś się zaprezentować w tej sytuacji, możesz zacząć ją analizować z punktu widzenia: odkrywcy, nawigatora i administratora. A jak to zrobić? Dowiesz się tego z książki  „Idź własną drogą. Jak żyć w zgodzie ze sobą i realizować marzenia dzięki technikom terapii” (Wydawnictwo GWP).

Tekst ukazał się w COGITO 10/2021, numer dostępny w kioskach, empikach i w naszym sklepie www.edukram.pl

fot. GoodStudio/Shutterstock.com

0.00 avg. rating (0% score) - 0 votes
0 komentarzy:

Dodaj komentarz

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *