Carpe diem: Pozyskaj respekt dla siebie!

Jesteś źle traktowany? Nie chcesz brać udziału w oczernianiu, obrażaniu i poniżaniu innych ludzi? Masz dość intryg i plotek, nawet dla żartu? Po prostu z tym skończ.

Co to jest jaskinia węży?

To miejsce, otoczenie, w którym normą jest, że źle się o sobie mówi. Ludzie są nastawieni do siebie negatywnie, są bardziej jadowici niż przyjaźni. Szeptanie po kątach, docinki, dwuznaczne aluzje, wieczne niedomówienia to normalka. W jaskini węży wszyscy przyczyniają się do budowy niezdrowej atmosfery. Przy czym każdy zrzuca winę na innych. Wszystkie znajdujące się tu osoby wzajemnie się ranią. Tworzą się przeciwne obozy, potajemne sojusze i wybierane są kozły ofiarne. Nie ma osoby, która miałaby osobistą władzę, przy pomocy której można by położyć kres intrygom i sprzeczkom. Są tylko przegrani. Górują strach, zawiść i rywalizacja. Tutaj się nie wybacza i nie zapomina. Przewinienia zapisuje się w pamięci i przywołuje, gdy tylko zaistnieje trudna sytuacja.

Jaskinią węży może być nawet dom rodzinny, w którym wszyscy porozumiewają się charakterystycznym szorstkim tonem i nie szanują się.

Tylko ludzie o niskim poczuciu własnej wartości uważają, że jaskinia węży to miejsce dla nich.


Z życia wzięte

Ktoś w szkole pogiął ci przednie koło w rowerze. Mówisz o tym ojcu, a on nie zastanawia się, co z tym fantem dalej zrobić, ale... Obarcza cię winą za to wydarzenie, bo mówi, że nie powinieneś brać nowego roweru do szkoły. Ty bronisz się, że to twój rower i masz prawo robić z nim, co zechcesz. Ojciec traktuje taką odpowiedź jako brak respektu. Rozmowa staje się coraz bardziej ostra, oczywiście, obaj rozmówcy mówią podniesionym głosem. Oto jaskinia węży. Obie strony nie szanują się, ranią się i nie rozwiązują problemu. Jeszcze gorzej będzie, jeśli do rozmowy zostanie wciągnięta mama, która akurat wróciła z pracy. Nie dość, że prawdopodobnie zostanie wciągnięta w dyskusję, każda ze stron będzie próbowała przeciągnąć ją do swojego obozu, a może nawet stanie się kozłem ofiarnym. Sprzeczka, a nawet awantura, gotowa.

Pięć strategii na odtrucie

W jadowitym środowisku jesteś ciągle raniony i ty ranisz innych. Jest tylko jedno wyjście – uciec z jaskini węży lub odtruć ją. Skończ ze swoim udziałem w poniżaniu i oczernianiu innych ludzi. Przestań źle mówić o innych, nie plotkuj, nie daj się wciągać w intrygi. Po pierwsze, musisz podjąć decyzję, że chcesz skończyć z jadem! Zacznij od jednego ważnego słowa – stanowczego "nie". To najtrudniejszy krok. Dlaczego? Bo wychylasz się z szeregu. Tylko ludzie, którzy dysponują dużą władzą osobistą, to potrafią.

Jak ty mi, tak ja tobie – zasada bezsilności.

Ty jesteś odpowiedzialny za to, co robisz i mówisz. Ja decyduję, jak chcę na to zareagować – zasada osobistej władzy.

Po drugie, spójrz na wszystko z góry, zdystansuj się, jadowite środowisko nie jest dla ciebie. Nie pozwól w przyszłości wciągać się w intrygi, plotki, poniżające komentarze. Ochroń siebie samego. Pozostań przy swojej decyzji, nawet gdy inni będą cię z tego powodu atakowali albo będą z ciebie drwili.

Rozmowę, która jest jadowita, możesz przerwać w każdej chwili. Nie musisz brać udział w czymś, co cię rani.

Gdy kogoś krytykujesz, zwracaj uwagę na swój język. Nie atakuj. Pozostań fair. Powiedz, co ci się nie podoba w zachowaniu danej osoby, ale nie atakuj jej. Niech twoja krytyka będzie rzeczowa, a nie złośliwa. Przy czym zamiast koncentrować się na popełnionych błędach, pomyśl, jak ich można uniknąć. Szukaj rozwiązań, nie powracaj do starych spraw.

Twoja krytyka zawsze powinna być fair. Nie zajmuj się niepowodzeniami, ale szukaniem rozwiązań.

Wyraźnie powiedz innym, jak chcesz być traktowany. Jeśli ktoś mówi do ciebie w sposób lekceważący czy grubiański, powiedz mu, że taki sposób rozmowy ci nie odpowiada. Jasno i wyraźnie, bezpośrednio o tym powiedz. Żadnych długich kazań, po prostu krótki komunikat: "Twoje słowa mnie uraziły. Nie chcę być tak traktowany.". Utrzymaj kontakt wzrokowy i zamilknij. W razie potrzeby powtarzaj uparcie swoje żądanie, ale pozostań spokojny.

Nie możesz dać się poniżać, atakować czy lekceważąco traktować. Nawet największy Twój błąd czy pomyłka nie uprawniają do tego. Jesteś osobą wartościową i nikt nie może cię źle traktować.

Przebacz i zapomnij. Nie zbieraj krzywd, które inni ci wyrządzili, pozwól zagoić się ranom. Wyciągnij wnioski i zapomnij. Przeszłość minęła. Ciesz się z niej tylko tym, co dobre i radosne. Przeproś też tych, których ty uraziłeś. A teraz weź głęboki oddech i poczuj swobodę.

Jesteś o wiele silniejszy niż myślisz, ponieważ masz sprzymierzeńca – ludzką godność, która mówi ci, że lekceważenie i oczernianie nie jest w twojej naturze.

Jak zapobiec stoczeniu się do jadowitego otoczenia?

Nikt nie chce znaleźć się w jaskini węży – to prawda. Ale tylko niektórzy mają w sobie tyle osobistej władzy, by z niej wyjść lub ją odtruć. Nieraz będziesz musiał bronić się przed ponownym wniknięciem do jadowitego środowiska. Bądź uparty i nie daj wciągnąć się w plotki, intrygi, poniżanie innych. Powiedz krótki: "Nie, dziękuję". Powtarzaj to kilka razy. Nie denerwuj się, nie podnoś głosu – powtarzaj tak długo, aż to zapisze się w pamięci twoich rozmówców. Nie oskarżaj, nie narzekaj, nie wygłaszaj kazań. Podkreślaj, że to twoja decyzja i jest ostateczna. Upór i wytrwałość – one są twoimi sprzymierzeńcami.

Kiedy uciekać z jaskini węży?

Czasami nie da się odtruć jaskini węży. Kiedy kolejne próby nie odnoszą skutku, po prostu odejdź. Nie z opuszczoną głową, nie jako przegrany, ale z godnością. Jak to zrobić? Podejmij decyzję i poinformuj o tym ludzi, którzy powinni wiedzieć. Uzasadnij swoje odejście. Zakończ ten rozdział swojego życia. Pozostaw to, co cię dręczyło i sprawiało, że byłeś nieszczęśliwy. Czasami nie jest to proste, ale pozostanie w jaskini miałoby jeszcze gorsze konsekwencje. Rozważ koszty i korzyści i zrób to, co uważasz za słuszne.